ارتودنسی ثابت

در ارتودنسی ثابت، براکت‌های کوچکی روی سطح هر دندان چسبانده می‌شود و با سیمی نازک به هم متصل می‌شوند. نیرویی که این سیم وارد می‌کند، دندان را به‌تدریج در مسیر درست حرکت می‌دهد. هر چند هفته یک‌بار سیم‌ها عوض یا تنظیم می‌شوند تا حرکت ادامه پیدا کند.

این روش برای بیشتر ناهنجاری‌های دندانی کاربرد دارد: دندان‌های روی‌هم‌افتاده، فاصله‌های نامنظم، دندان جلو یا عقب‌رفته، و بی‌نظمی‌هایی که فقط با حرکت دندان قابل اصلاح‌اند. وقتی مشکل فقط در موقعیت دندان‌ها باشد و استخوان فک درست رشد کرده باشد، ارتودنسی ثابت معمولاً بهترین و دقیق‌ترین انتخاب است.

بهترین زمان شروع درمان، زمانی است که بیشتر دندان‌های دائمی درآمده‌اند و هنوز رشد استخوان فک کامل نشده است؛ یعنی معمولاً حدود ۱۱ تا ۱۵ سالگی. در این سنین می‌توان از رشد طبیعی فک که هنوز ادامه دارد به نفع درمان استفاده کرد و در بسیاری از موارد نیاز به کشیدن دندان کمتر می‌شود.

اما این به معنای «حضور نداشتن تا آن سن» نیست. معاینه در سنین پایین‌تر هم ارزش دارد، چون بسیاری از مشکلات فکی را می‌شود زودتر و ساده‌تر اصلاح کرد. بزرگسالان هم می‌توانند ارتودنسی ثابت انجام دهند؛ فقط ممکن است مدت درمان کمی بیشتر باشد و در بعضی موارد نیاز به کشیدن دندان بیشتر شود.

درمان ارتودنسی ثابت در بیشتر موارد بین ۱۸ تا ۳۰ ماه طول می‌کشد. در سال اول بیشتر تغییرات ظاهری رخ می‌دهد و بیمار معمولاً زودترین نتیجه را می‌بیند. بخش پایانی که تنظیم جزئیات و بستن فاصله‌هاست، زمان بیشتری می‌برد.

مدت دقیق به شدت ناهنجاری و تعداد دندان‌های درگیر بستگی دارد و در همان جلسهٔ اول قابل اعلام است. نکتهٔ مهم این است که کوتاه کردن زمان درمان به زور، نتیجه را خراب می‌کند؛ حرکت سریع دندان روی استخوان فشار زیادی می‌آورد و ریشه را کوتاه می‌کند.

مهم‌ترین نکته، بهداشت دهان است. اطراف براکت و زیر سیم غذا گیر می‌کند و اگر تمیز نشود، خطر پوسیدگی و التهاب لثه بالا می‌رود. مسواک زدن با مسواک نرم و نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی، حداقل دو بار در روز، ضروری است.

دربارهٔ خوراکی: آجیل، گز شکلات، کارامل و خوراکی‌های سفت و چسبنده در طول درمان کنار گذاشته شوند، چون هم به براکت آسیب می‌زنند و هم به سیم گیر می‌کنند. سیب و هویج خام به‌جای شیرینی برای تمیز کردن طبیعی دندان خوب هستند، به شرطی که کاملاً بجوید و بعد مسواک بزنید.

اگر یک براکت یا لیگاتور کنده شد، همان روز تماس بگیرید. سیم بیرون‌زدهٔ بلند می‌تواند لثه را زخم کند. تا زمانی که نوبت ندهیم، می‌توانید موقتاً سیم را با موم ارتوودنسی بپوشانید.

در روزهای اول بعد از نصب براکت، درد خفیف و احساس فشار طبیعی است و معمولاً ظرف چند روز برطرف می‌شود. اگر درد شدید یا تورم لثه دیدید، باید بررسی شود.

ریشهٔ دندان در طول درمان کمی کوتاه‌تر می‌شود؛ این مقدار معمولاً حداقل و ناچیز است و در فاصلهٔ سیاهی که ایجاد می‌شود دیده نمی‌شود. همچنین ممکن است در طول درمان یک پوسیدگی کوچک یا لکهٔ سفید روی دندان ایجاد شود؛ با رعایت بهداشت و مراجعهٔ منظم، این عوارض قابل پیشگیری یا کنترل‌اند.

پس از برداشتن براکت‌ها، نگهدارنده یا ریتینر ساخته و تحویل داده می‌شود. این وسیله به اندازهٔ خودِ درمان اهمیت دارد: اگر دندان‌ها مهار نشوند، به‌تدریج به وضعیت قبلی برمی‌گردند و نتیجهٔ چندساله از دست می‌رود.

نگهدارنده را طبق دستور، معمولاً همیشه در طول هفته و بعدتر فقط هنگام شب، استفاده کنید. اگر شکست یا گم شد، هرچه زودتر برای ساخت دوباره مراجعه کنید؛ نگهدارندهٔ قدیمی پس از مدتی دندان را درست نگه نمی‌دارد.